Oporność osmotyczna to wskaźnik wrażliwości czerwonych krwinek na czynniki mogące powodować ich rozpad. Proces rozpadu czerwonych krwinek polega na przedostaniu się hemoglobiny do osocza krwi i nazywany jest hemolizą.
Badanie oporności osmotycznej
Badanie oporności osmotycznej erytrocytów (czerwonych ciałek krwi) jest prostym badaniem, polegającym na pobraniu próbki krwi i przeprowadzeniu jej analizy. Pobranie materiału do badań trwa od kilku do kilkunastu sekund i powinno nastąpić w godzinach porannych, kiedy pacjent jest na czczo. Głównymi wskazaniami do przeprowadzenia badania erytrocytów są:
- ocena ich jakości,
- sprawdzenie ich budowy,
- ocena stopnia sferocytozy (jedna z postaci niedokrwistości).
Wyniki badań są znane zazwyczaj w ciągu kilku dni roboczych od momentu pobrania materiału.
Interpretacja oporności osmotycznej
Interpretacja wyników badań oporności osmotycznej powinna zostać przeprowadzona przez lekarza. Pacjent może jednak posłużyć się ogólnodostępnymi normami, które pozwolą mu prawidłowo zinterpretować wyniki. Zwiększona oporność osmotyczna charakteryzuje się zaniżonym stężeniem NaCl (chlorek sodu), czyli poniżej 0,3%, natomiast zmniejszoną oporność erytrocytów wskazują wyniki homolizy następującej przy stężeniu NaCl powyżej 0,5%.
Przyczyny zwiększonej i zmniejszonej oporności osmotycznej
Wyniki badań wskazujące zwiększoną lub zmniejszoną oporność osmotyczną krwi mogą być spowodowane m.in. toczącymi się w organizmie chorobami. Zwiększona oporność osmotyczna erytrocytów może być związana z:
– usunięciem śledziony,
– niedokrwistością sierpowatokrwinkową (rodzaj wrodzonej niedokrwistości, która jest – spowodowana nieprawidłową budową hemoglobiny),
– chorobą genetyczną – talasemią (zaburzenia hemoglobiny).
Inne przyczyny występują w przypadku zmniejszonej oporności osmotycznej krwi. Mogą być nimi:
– choroba genetyczna – sferocytoza wrodzona (samoistne niszczenie erytrocytów),
– nabyte niedokrwistości hemolityczne z towarzyszącą sferocytozą (rozpad czerwonych krwinek).
