Problem zdrowotny, który dotyka ok. 25% światowej populacji na pewno należy traktować poważnie. Według statystyk właśnie tak prezentuje się skala dolegliwości bólowych w obrębie jamy brzusznej. Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami na ból i skurcze brzucha uskarża się ponad 30% kobiet i ok. 22% mężczyzn. Najczęściej problemy pojawiają albo nasilają się w okolicach 30-40 roku życia, czyli w tzw. wieku produkcyjnym. Tym samym jest to również problem natury ekonomicznej, ponieważ jest to jednocześnie najczęściej podawana przyczyna absencji w miejscu pracy. Jeśli chodzi o ból brzucha przyczyny oraz intensywność mogą być bardzo różne, ale na pewno nie można ich bagatelizować.
Przyczyny bólu brzucha mogą być różne
Ból jest zawsze informacją ze strony organizmu, który w ten sposób sygnalizuje różnorodne problemy. W przypadku skurczowego bólu brzucha przyczyny mogą być trudne do zdiagnozowania, chociażby dlatego, że nie zawsze ma on podłoże stricte somatyczne. Należy mieć na uwadze to, że narządy jamy brzusznej reagują na wiele bodźców, od napięcia nerwowego, stresu, przez czynniki dietetyczne, alergiczne, aż po infekcje, urazy, nieprawidłowości anatomiczne oraz poważne schorzenia układu pokarmowego.
Stres i bolesne skurcze brzucha
Większość z nas kojarzy bóle brzucha z przyczynami somatycznymi, związanymi z funkcjonowaniem narządów układu pokarmowego. Tymczasem udowodniono ścisłą zależność między stresem, szczególnie długotrwałym, a dolegliwościami, takimi jak skurcze brzucha. Dochodzi wówczas do zachwiania równowagi organizmu w wielu obszarach, do zaburzeń fizjologicznych, a wśród wielu objawów może pojawić się również uciążliwy ból brzucha o charakterze przewlekłym. Jest to szczególnie trudna sytuacja dla pacjenta, ponieważ nie zawsze lekarze szukają przyczyn natury psychicznej. Dlatego bardzo istotna jest obserwacja sytuacji, w których najczęściej pojawiają się dolegliwości. W serwisie http://www.nabolbrzucha.pl/bol-i-skurcze-brzucha/przyczyny.html, znajdujemy bardzo cenną sugestię prowadzenia dzienniczka bólu brzucha, w którym zapisuje się okoliczności poprzedzające czy towarzyszące bólom.
Dieta może wywoływać bóle brzucha
Dotyczy to również naszych żywieniowych nawyków. Nie da się bowiem ukryć, że dieta ma kluczowe znaczenie dla naszego zdrowia, a wszelkie błędy w tym zakresie mogą być przyczyną bólu brzucha. Z jednej strony może być to reakcja alergiczna albo związana z nietolerancją pokarmową, z drugiej efekt przejedzenia albo zbyt ciężkiej diety. W przypadku określonych pokarmów może być to oczywiście indywidualna reakcja, niemniej jednak są pewne produkty, które częściej wywołują skurcze brzucha, należą do nich m.in.:
- tłuszcze zwierzęce,
- czerwone mięso,
- nabiał i jaja,
- kawa, herbata i napoje typu cola,
- mrożone lub bardzo zimne potrawy i napoje,
- owoce cytrusowe, owoce zjadane ze skórką i surowe warzywa.
Jak łatwo się domyślić obserwacje zapisywane we wspomnianym dzienniczku to bardzo dobra metoda na znalezienie potencjalnych „winowajców” i wyeliminowanie ich z diety. Bolesne skurcze pojawiają się również, kiedy zawiedzie nas zdrowy rozsądek i nasza dieta obfituje w potrawy ciężkie, tłuste, trudne do strawienia. Oczywiście doraźnie należy sobie pomoc skutecznym środkiem rozkurczowym (np. Buscopan), niemniej jednak na dłuższą metę rozwiązaniem jest tylko zmiana nawyków żywieniowych.
Zespól jelita drażliwego
Ogromnym wyzwaniem dla pacjentów oraz lekarzy są również dolegliwości towarzyszące zespołowi jelita drażliwego (IBS – ang. Irritable Bowel Syndrome). Wzdęcia, skurcze brzucha, uczucie pełności, biegunki albo zaparcia – bez wątpienia są to objawy, które z jednej strony niepokoją, z drugiej utrudniają normalne funkcjonowanie. Tymczasem są one trudne do zdiagnozowania, badania nie dają często jednoznacznych wyników, a podstawą diagnozy jest dokładny wywiad lekarski. Dlatego również w tym przypadku istotna jest obserwacja, mimo że IBS często charakteryzuje się nieprzewidywalnym przebiegiem i pozornie nieuzasadnionymi objawami.
Jak widać układ pokarmowy może reagować na różne bodźce. Od tych najbardziej oczywistych związanych z dietą po stresy, napięcie czy alergię. Pamiętajmy jednak, że przyczyną bólu brzucha mogą być także poważne choroby narządów wewnętrznych, dlatego baczna obserwacja ma kluczowe znaczenie dla zdrowia. Skurcze brzucha o charakterze przewlekłym, silne bóle, a szczególnie gorączka czy pojawienie się krwi w kale, to sygnał, że konieczna jest konsultacja lekarska. Doraźnie na bóle brzucha stosuje się leki rozkurczowe, które w przeciwieństwie do zwykłych środków przeciwbólowych, działają na przyczynę, jaką jest skurcz mięśni (spazm). Warto sięgnąć np. po Buscopan, który nie przechodzi przez barierę krew–mózg. Działa zatem w miejscu powstawania bólu i przynosi ulgę przy bolesnych skurczach brzucha.
