Płaskostopie (łac. pes planus) jest formą deformacji stopy, która polega na znacznym obniżeniu lub wręcz zaniku jej wysklepienia. W efekcie tego stopa całą swoja powierzchnią dotyka podłoża, co przy jej naturalnym (fizjologicznym) ukształtowaniu nie powinno mieć miejsca. Na dolegliwość tę cierpi nawet 40% społeczeństwa, co czyni tzw. platfusa najczęściej występującą deformacją stopy.
Płaskostopie – przyczyny powstawania
Płaskostopie może być efektem wady wrodzonej, choć przyczyn może być znacznie więcej. Do najistotniejszych z nich należy zaliczyć:
– chodzenie w butach na wysokim obcasie;
– nieodpowiedni dobór obuwia;
– obciążanie stóp (np. praca stojąca);
– nadwaga;
– uszkodzenia mechaniczne: osłabienie wiązadeł, stawów, a także mięśni stopy;
Płaskostopie – skutki dla organizmu
Obniżenie lub zanik wysklepienia stopy, sprawia, że zmieniają się punkty jej podparcia. Prawidłowo ukształtowana stopa opiera się wyłącznie na trzech punktach: pięcie, głowie pierwszej kości śródstopia oraz głowie piątek kości śródstopia. Zaburzenie tej prawidłowości może skutkować obrzękiem i bólem samych stóp, ale i całych nóg, a nawet kręgosłupa.
Ponadto podczas długotrwałego stania, czy chodzenia, pojawiać się mogą odciski, a w dalszej perspektywie czasu tzw. haluksy.
Płaskostopie – metody leczenia i zapobiegania
Profilaktyka płaskostopia powinna mieć miejsce już we wczesnym dzieciństwie, aby z jednej strony zapobiec fizycznej deformacji stopy, a z drugiej, aby wykształcić mechanizm prawidłowej postawy.
Istotne jest aby już na etapie niemowlęcym unikać ubierania dziecka w ciasne śpioszki czy bucki, które uniemożliwiają swobodne poruszania stopami, w efekcie czego mięśnie nie pracują prawidłowo i ulegają osłabieniu.
Warto także praktykować zabawy stymulujące wysklepienie stopy i mięśnie, które wokół niego się znajdują. W tym celu zaleca się łaskotanie i muskanie podeszwy stóp, co zmusza mięśnie stóp do pracy.
W późniejszym wieku, a także w dorosłym życiu kluczowe jest by unikać nadwagi, która jest jedną z przyczyn powstawania deformacji stopy. Warto także zainwestować w dobrej jakości obuwie, które może nie być co prawda modne, ale z pewnością będzie odpowiednie dla stóp i kręgosłupa.
W przypadku, gdy nie uda zapobiec się deformacji, konieczne jest podjęcie leczenia, które polega głównie na ćwiczeniu mięśni stóp, doborze odpowiedniego obuwia i stosowaniu specjalistycznych wkładek ortopedycznych. Lekarz zwykle zaleca także ćwiczenia korekcyjne, które z powodzeniem można wykonywać w domu w wolnym czasie np. podczas oglądania filmu.
