Stres, nieprawidłowa dieta, siedzący tryb życia, a także antybiotykoterapia czy powracające biegunki, mogą prowadzić do nieswoistego zapalenia jelit – choroby, która bardzo często przebiega bezobjawowo, dając o sobie znać dopiero w momencie wystąpienia powikłań. Co warto o niej wiedzieć, żeby odpowiednio wcześnie zareagować?
Nieswoiste zapalenie jelit
Nieswoiste zapalenie jelit jest przewleką chorobą, na którą cierpi w Polsce ok. 50 tysięcy osób, a ¼ stanowią dzieci i młodzież do 18. roku życia. W grupie ryzyka są ci, którzy odczuwają przewlekły stres, żyją szybko, odżywiają się niezdrowo i stronią od aktywności fizycznej.
Do rozwoju nieswoistego zapalenia jelit przyczyniają się także geny, przy czym w wywiadzie rodzinnym nie musi występować akurat to schorzenie. Nieswoiste zapalenie jelit może wystąpić u osób obciążonych genetycznie innymi chorobami autoimmunologicznymi, jak np. astma, egzema, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca czy choroba Hashimoto.
Wśród przyczyn wystąpienia nieswoistego zapalenia jelit wymienia się również czynniki immunologiczne – organizm wytwarza większe ilości cytokin, przyczyniających się do powstawania stanów zapalnych.
Powikłania nieswoistego zapalenia jelit
Ponieważ choroba może przebiegać bezobjawowo lub z dolegliwościami w łagodnej formie, nie jest leczona i często dochodzi do powikłań: jelitowych lub pozajelitowych. Ich objawy różnią się w zależności od rodzaju.
Powikłania jelitowe
Przy wrzodziejącym zapaleniu jelit pojawia się ból usytuowany po lewej stronie podbrzusza, a w kale da się zaobserwować krew bądź śluz. Chorzy odczuwają także nieustanne parcie na stolec oraz nagłą potrzebę wypróżnienia. Z kolei choroba Leśniowskiego-Crohna daje zmiany zapalne w przewodzie pokarmowym, w jego dowolnym odcinku, np. w jamie ustnej, jelitach, żołądku, dwunastnicy czy odbycie. Charakterystycznym objawem jest ciągły ból w prawym boku, bez wyraźnego źródła. Ponadto obserwuje się występowanie ropni, ran w okolicach odbytu i przetok – nieprawidłowych zrostów jelit z sąsiadującymi narządami.
Do innych, poważnych powikłań nieswoistego zapalenia jelit należy ich niedrożność, perforacja, krwotoki. Na szczęście występują one rzadko.
Powikłania pozajelitowe
Powikłania pozajelitowe obejmują bóle oraz obrzęki stawów: kolanowych, biodrowych, nadgarstkowych, anemię, rumień guzowaty. U dzieci obserwuje się także niedowagę oraz zahamowanie wzrostu.
Leczenie powikłań
Terapia powikłań opiera się głównie na łagodzeniu objawów choroby głównej, a więc ma na celu przede wszystkim przywrócenie równowagi mikroflory jelitowej. O przebiegu, czasie trwania i sposobie leczenia decyduje specjalista, ale samodzielnie także można przyczynić się do poprawy funkcjonowania jelit. W tym celu dobrze jest zmienić dietę na lekkostrawną, pozbawioną sztucznych dodatków. Warto spożywać warzywa, kwaśne owoce oraz produkty bogate w błonnik, jak np. pełnoziarniste pieczywo, otręby, nasiona słonecznika, orzechy. Dobrze jest również sięgnąć po kefiry i jogurty naturalne. Przywrócenie równowagi mikroflory jelitowej ułatwi stosowanie preparatów zawierających żywe szczepy bakterii (więcej informacji na stronie www.lactoral.pl). Jelitom przyda się także aktywność fizyczna – może to być dłuższy spacer, kilkanaście minut joggingu czy jazdy na rowerze. Ważne, by ruszać się regularnie, najlepiej każdego dnia.
