Dna moczanowa, zwana również artretyzmem, skazą moczanową oraz podagrą, to choroba charakteryzująca się występowaniem nawracającego ostrego zapalenia stawów. Uważa się, że jej bezpośrednią przyczyną jest podniesiony poziom kwasu moczowego we krwi obwodowej oraz wyróżnia się dwie postacie dny moczanowej. Pierwsze symptomy choroby to ataki mocnego bólu, obrzęki stawów oraz ograniczenie ruchomości stawów.
Podział dny moczanowej
Wyróżnia się dwie postaci choroby:
Dna pierwotna – zależna od zmniejszonego wydalania kwasu moczowego przez nerki oraz genetycznie zwiększonej produkcji kwasu moczowego. Związana z czynnikiem genetycznym.
Dna wtórna – zwiększona produkcja kwasu moczowego w wyniku choroby (białaczka, niedokrwistość hemolityczna, nowotwory) lub radioterapii bądź chemioterapii. Wzrost stężenia kwasu moczowego może mieć również przyczynę w nadmiernemu wysiłkowi fizycznemu, nieprawidłowej diecie, częstym stresie lub paleniu tytoniu.
Przyczyny zachorowania na podagrę
Przyczyną choroby jest zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi – stan hiperleukemii. Wpływa na nią wiele czynników, między innymi zła dieta, predyspozycje genetyczne, nieprawidłowa praca nerek.
Dieta odpowiada za prawie 12% przypadków zachorowań. Spożywanie dużych ilości alkoholu, jedzenia z zawartością fruktozy, mięsa i owoców morza wpływa negatywnie na stan naszego zdrowia. Czynnikiem, który również ma wpływ na zachorowalność jest uwarunkowanie genetyczne. Odpowiada ono za 60% zmienności poziomu kwasu moczowego, dziedziczne zaburzenia pracy nerek również nie są obojętne.
Obecne notowania mówią, że coraz więcej osób na świecie choruje na podagrę, ma to związek ze zmianą stylu życia – coraz mniej ruchu, siedzący tryb życia, stresująca praca, żywność wysokoprzetworzona, półprodukty.
Diagnostyka dny moczanowej
Chorobę można z łatwością zdiagnozować u osób dotkniętych klasyczną podagrą i hiperurykemią, jeśli jednak nie ma pewności należy przeprowadzić analizę mazi stawowej. U osoby chorej w mazi stawowej widoczne będą kryształki moczanu jednosodowego lub tak zwane guzki dnawe. Na obecność krzyształów należy przepadać wszystkie próbki, ponieważ możliwe, że w niektórych ich nie zobaczymy. Badanie powinno byc wykonane jak najszybciej po pobraniu próbki, ponieważ na jakość preparatu wpływają temperatura oraz pH.
Leczenie po zdiagnozowaniu choroby
Terapia polega na leczeniu napadów dny moczanowej i zmniejszeniu ich częstotliwości. W tym celu zaleca się odpowiednią dietę. Żywność powinna być uboga w puryny, które następnie są metabolizowane do pochodnych kwasu moczowego. Pacjentom przepisuje się również leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego z organizmu przez nerki i środki które ograniczą jego produkcje. Ponadto zaleca się środki przeciwzapalne oraz kolchicyny. Kolchicyna to środek hamujący ostry napad bólu, poprzez przerwanie krystalizacji moczanu sodu w stawie. W szczególnie ostrych przypadkach wykorzystuje się podawanie glikokortykosteroidów bezpośrednio do jamy stawowej przez zastrzyk.
Profilaktyka i zapobieganie atakom choroby
Jeśli choroba zostanie zdiagnozowana, to jak najszybciej powinniśmy podjąć kroki, które pozwolą na jej zatrzymanie. Najważniejsza jest całkowita zmiana stylu życia oraz stosowanie leków obniżających stężenie kwasu moczowego w organizmie.
Ze swojego jadłospisu powinniśmy wyeliminować:
- Alkohol
- Napoje słodzone fruktozą
- Czerwone mięso i owoce morza
- Warzywa strączkowe
- Smażone potrawy
- Kawa
- Mocna herbata
W diecie powinny się za to znaleźć:
- Owoce i warzywa z duża zawartością witaminy C (szczególnie służą wiśnie)
- Przetwory mleczne (niskotłuszczowe)
- Orzechy
- Kasze i ryż
- Herbatki ziołowe
Pamiętajmy, że ważne jest utrzymanie prawidłowej wagi naszego ciała. Razem z dietą zmieńmy nasze przyzwyczajenia i zacznijmy rekreacyjnie uprawiać sport, albo przynajmniej systematycznie spacerować (WHO zaleca zrobienie 8 tysięcy kroków dziennie).
Wszystkie zmiany, to wysiłek kóry warto podjąć, ponieważ choroba pozostawiona sama sobie zacznie niszczyć nasze ciało, dowiedziono, że nadmiar kwasu moczowego uszkadza serce i układ krążenia.
